علامه شهیر و نابغه عالیقدر مولی محمد ملقب و معروف به مولی محسن فیض کاشانی(1006_1090 قمری) که از بزرگترین دانشمندان اسلام و مذهب شیعه در عهد سلاطین صفویه بوده است.

وی در تمام علوم دینی و پاره ای از علوم دیگر مهارت و تبحری شگفت انگیز داشته و مخصوصا در علم تفسیر،حدیث،فقه،فلسفه،کلام،عرفان،ادبیات فارسی و عربی دارای احاطه ی کامل و بصیرت تمامی بوده است.استادی او در فروع و اصول و نبوغ فوق العاده اش در معقول و منقول بسی حیرت آور است و بطور خلاصه وی یکی از محققین گرانمایه و پر ارزش است که در کمال جامعیت و قدرت علمی بوده و در میان دانشمندان و علما بزرگ کمتر نظیر او دیده شده است.

اشعار فیض دارای لطافت و شیرینی طبیعی هستند و جذابیت و زیبایی خاصی دارند بخصوص آنکه ذوق عرفانی و اخلاقی وی نیز در آنها تاثیر کاملی دارد.

کی آیدم می در نظر مست جمال ساقیم

وز خود کجا دارم خبر مست جمال ساقیم

آن غمزه را دل برد پی زان چشم و لب جان خورد می

چشم من است و روی وی مست جمال ساقیم

از چشم او می میچشم وز لعل او می میکشم

وز غمزه ی او سرخوشم مست جمال ساقیم

 بیخود فتاده کف زنان در بحر عشق بیکران

شادی کنان شادی کنان مست جمال ساقیم

با لظف و قهرش ساختم وز غیر او پرداختم

خود را ز خود انداختم مست جمال ساقیم

جانم ز دریائیست مست جام و سبو و خم شکست

بگذشته ام از هرچه هست مست جمال ساقیم

آفاق را طی کرده ام اسب خرد پی کرده ام

منزل در آن حی کرده ام مست جمال ساقیم

گه قطره و گه قلزمم گه باده و گاهی خمم

در شور و در مستی گمم مست جمال ساقیم

یا عاذق العشاق قم نحن السکاری لا تلم

صد عقل در مستیست گم مست جمال ساقیم

در باده ی ما رنگ نیست در مستی ما جنگ نیست

ناموس ما را ننگ نیست مست جمال ساقیم

ای (فیض) رسوایی مجو خاموش شو زین گفتگو

تا چند گویی کو به کو مست جمال ساقیم

یا رب این مخمور را در بزم مستان بار ده

 وز شراب لا یزالی ساغر سرشار ده

یک دو غمزه زان دو چشم ساقیا هر بامداد

 یک دو بوسه زان لبانم در شبان تار ده

دور عقل آمد بسر گفتار واعظ شد کساد

 عشق را بگشا دکان و رونق بازار ده

وقت مستی و طرب آمد خرد را عذر خواه

 بزم مستان را بیارا مطربان را بار ده

کفر صادق خوشتر از ایمان کاذب آیدم

 سبحه بستان از کف من در عوض زنار ده

مسجد و محراب و منبر پر شد از زرق و ریا

 هان در میخانه بگشا راستان را بار ده

آتشی از عشق افروز اهل غفلت را بسوز

 دردها را کن دوا بیمار را تیمار ده

زاهدان خشک را بگذار با جهل و غرور

 خیل رندان را می از جام هوالغفار ده

زاهدان را نیست در خور , عشقبازی کار ماست

 عام را زین باده کم ده خاص را بسیار ده

میکشد ساقی خمارم باده را تعجیل کن

 (فیض) را از جام باقی عیش بی آزار ده

چو تو در بر من آیی اثری ز من نماند

 چو جدا شوی ز جانم رمقی به تن نماند

سخن از دلم بر آید به زبان که با تو گویم

 چو نظر کنم به سویت به زبان سخن نماند

به وطن چو بی تو باشم بودم هوای غربت

 به سفر چو با تو باشم هوس وطن نماند

ز لطافت خیالت ز تجلی جمالت

 همه جان شدست این تن تن من به تن نماند

بنما رهم به جایی که همین تو باشی آنجا

 غم جان و تن نباشد سر ما و من نماند 

دل و جان نخاهم الا که دهم به خدمت تو

 چو به خدمت تو آیم دل و جان به من نماند

پس مرگ اگر به یادت نفسی ز جان برآرم

 شود اخگر این تن من بدن و کفن نماند

به زمانه یادگاری چو سخن نباشد ای (فبض)

 برسان سخن به جایی که دگر سخن نماند

از سر کویت ای نگار میروم و نمیروم

 از بر و بوم این دیار میروم و نمیروم

زد به جگر ز غمزه نیش راند مرا ز نزد خویش

 خسته جگر ز بزم یار میروم و نمیروم

جان و دلم شکار کرد دورم از این دیار کرد

 بی دل و جان از این دیار میروم و نمیروم

گر قدمی نهی به پیش باز کشم به سوی خویش

 نیست به دستم اختیار میروم و نمیروم

روی دلم به زجر خست پای دلم به زلف بست

 خسته و بسته دلفکار میروم و نمیروم

سوی من از حیا نظر میکند و نمیکند

 من  ز  ادای  او  ز  کار  میروم و نمیروم

گه به لقاش جان و دل میدهم و نمیدهم

 گاه ز خویش (فیض) وار میروم و نمیروم

از دو عالم دردت ای دلدار بس باشد مرا